Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

It's not about the economy, stupid.

Categorie: Blogs 2014 Gepubliceerd: zondag 06 april 2014
Facebook Twitter LinkedIn Share

Bill Clinton voor webstekDit keer start ik mijn blog graag met 2 citaten die me dit weekend troffen, bovendien van 2 mensen met een totaal verschillende achtergrond: Antoon Vandevelde van het centrum voor Economie en Ethiek van de KUL (interview in De Standaard van 5-6 april), en Sarah Van Liefferinge, Persverantwoordelijke van de Piratenpartij (in Knack van deze week).

"Er is een onontkoombare realiteit die de bevolking noch de politici onder ogen willen zien: we zullen als samenleving tevreden moeten leren zijn met wat we hebben, want de economische groei zal niet langer volstaan om hogere inkomens uit te betalen" (Antoon Vandevelde).

"Ik werk deeltijds. Een zeer bewuste keuze (die ik me gelukkig kán veroorloven): minder loon, meer tijd om te doen wat ik graag doe......Tijd is een schaars goed: het is pure luxe geworden. Vreemd dus dat we collectief bereid zijn zoveel van onze kostbare tijd te investeren in 'werk'." (Sarah Van Liefferinge)

En opvallend: beiden verwijzen in hun artikel naar "voorbijgestreefde" denkers als Marx en Keynes. Maar tegelijk geven ze verder in hun artikels opvallende tegenstellingen met deze denkers, en zelfs met zichzelf. Bij Sarah Van Liefferinge luidt het bv. wat verder in haar stuk: "Genoeg! Wij zijn het beu om gereduceerd te worden tot onze waarde op de arbeidsmarkt.". Een schitterende zin en een schitterende analyse van de nood aan zingeving boven leeg consumentisme en materialisme. Waarna de schrijfster toch verder gaat over het materiële in het vervolg van haar pleidooi, en zo haar eigen waarheid verlaat.
Ook Vandevelde spreekt zichzelf in het verdere verloop van zijn betoog m.i. tegen. Hij stelt zich eerst de vraag : hoe ver kan je als overheid gaan in het streven naar geluk bij je mensen? En dan zegt hij: "De Indiase econoom en filosoof Amartya Sen geeft altijd het voorbeeld van de tevreden arme. In zijn land worden miljoenen vrouwen gediscrimineerd of gedwongen tot totale dienstbaarheid, maar als je hen vraagt of ze gelukkig zijn, antwoorden ze 'ja' ". Even verder in het interview vertaalt hij echter als definitie van geluk de definitie van Aristoteles: "een gelukkig mens is diegene die in staat is zijn capaciteiten maximaal te ontwikkelen". Hoezo? En die vrouwen dan? Hoe zijn die dan zo gelukkig? Hebben die dan als voornaamste capaciteit hun totale dienstbaarheid?
Tegenstrijdigheden bij mensen die in feite full time nadenken over hun analyses. Het illustreert dat de weg die we moeten inslaan op basis van zo'n analyses steeds moeilijker te bepalen valt.
Als politiek mensen niet gelukkig kan maken, maar wel de voorwaarden moet scheppen opdat mensen zichzelf gelukkig kunnen maken, moeten de politieke keuzes alvast over meer gaan dan over hoe we een economische meerwaarde kunnen leveren.Daarin geef ik Sarah Liefferinge absoluut gelijk: een mens is meer waard dan zijn economische waarde. Natuurlijk moet absolute armoede daarbij vermeden worden. Wie écht te kort heeft kan zichzelf moeilijk(er) gelukkig maken. Maar menselijk leven gaat ook en zeker over zingeving, gelukkig zijn (bij voorkeur met wat men heeft), en zich thuis voelen in het samen leven met anderen.
Misschien kan het daar bij de komende verkiezingen ook eens over gaan. Of om Bill Clinton te parafraseren: "It's not about the economy, stupid".

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba