Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Kinderen: lijdend voorwerp van andermans leven, of hun eigen leven leidend?

Categorie: Blogs 2014 Gepubliceerd: dinsdag 07 januari 2014
Facebook Twitter LinkedIn Share

Kind CentraalIn het oude Sparta werden pasgeborenen die niet sterk genoeg geacht werden voor de samenleving, gedood. We vinden dit barbaars, en de geschiedenis heeft dit veroordeeld. Vandaag doden we zelf kindjes die nog (net) niet geboren zijn, o.a. omdat we hen (of erger nog, onszelf) niet sterk genoeg achten om hen als mens hun leven te (laten) leven. Abortus dus. De geschiedenis zal ook onze maatschappij, die dat zo gemakkelijk toelaat, veroordelen.

En ja, ik weet het ook wel, natuurlijk zijn er omstandigheden waarin je een individuele vrouw niets kan verwijten wanneer ze abortus pleegt. Verkrachting, incest, het zijn zo’n afschuwelijke misdrijven dat het waanzin zou zijn vrouwen te veroordelen indien ze in die omstandigheden voor een abortus kiezen. Deze vrouwen zijn zelf slachtoffers.

Meer nog, je kan in onze permissieve maatschappij ook vrouwen of koppels die om minder zwaarwichtige redenen toch een wettelijk toegelaten abortus plegen, niet als individu veroordelen. Net zo min als je alle Spartanen van destijds individueel kan veroordelen voor het Spartaans gebruik van destijds. En net zo min als je mensen die destijds racisme of slavernij tolereerden in maatschappijen waar dit gangbare en wettelijk toegelaten praktijken waren, zomaar als individu mag veroordelen. Ieder mens is een kind van zijn tijd, en niet iedereen heeft de moed of de kracht om tegen gangbare maatschappelijke vergissingen in te gaan.

Maar dat doet niets af van het feit dat het goed is dat er moedige mensen als koning Boudewijn, Nelson Mandela of Martin Luther King opgestaan zijn, die wél de moed hadden om tegen hun tijdsgeest in te gaan. De laatste twee hebben er gelukkig mee voor gezorgd dat slavernij en racisme wettelijk werden afgezworen, koning Boudewijn heeft voor de laatste hulpkreet van het ongeboren leven gezorgd, weze het voorlopig zonder succes. Misschien is Spanje wat dat betreft een lichtbaken in 2013, een teken dat het nooit te laat is om fouten recht te zetten.

De huidige abortuswetgeving is immers mensonwaardig, omdat ze de foetus bijna herleidt tot een uitneembaar orgaan van de vrouw, i.p.v. er een unieke mens in ontwikkeling in te zien. Een unieke mens die zich bovendien niet kan verdedigen, net zoals de slaven destijds. Het kind in de moederschoot is de zwakke, de weerloze die zich niet kan verdedigen, de sprakeloze die niet stemt en dus ook geen stem krijgt, de machteloze die altijd het onderspit delft. En zoiets heeft een naam: de wet van de sterkste tegenover de foetus als lijdend voorwerp. Letterlijk.

Kinderen worden in onze maatschappij trouwens meer en meer een lijdend voorwerp van andermans leven, en minder en minder leidend in hun eigen leven. Ook na hun geboorte. Zo zijn het bij een scheiding of adoptie bijna altijd de kinderen die verhuizen (en dat meestal niet op hun vraag) van het ene gezin naar het andere. En laat me duidelijk zijn: het is echt wel goed dat die mogelijkheid bestaat, en soms worden ze daarbij ook écht gelukkig(er). Laat die mogelijkheid dus vooral bestaan in omstandigheden waar het echt nodig en goed voor die kinderen is. Maar laat ons tegelijk ook alle ouders en gezinnen steunen opdat het zo ver niet moet komen. Wat doet de wetgever daar de laatste jaren nog voor?

Een ander heikel punt is de omgeving waarin een kind opgroeit. De vraag of een kind niet beter af is met een vader en een moeder durft nauwelijks nog iemand te stellen. Hoe worden weduwen en weduwnaars geholpen, en vooral: hoe worden de weeskinderen geholpen? En wat is het verschil met kinderen van alleenstaande moeders of vaders die daar zelf voor gekozen hebben? Erkennen we genoeg dat die verschillende situaties voor de betreffende kinderen een groot verschil uitmaken?

Intussen is ook IVF geëvolueerd. Waar IVF begon als hulpmiddel bij medische problemen van een koppel waar anders op een natuurlijke manier een kind zou geboren worden, is IVF intussen ook voor alleenstaanden of zelfs voor koppels van hetzelfde geslacht geen issue meer. Wie de natuurlijke vader van een kind is, doet er blijkbaar al helemaal niet meer toe, vaders en hun verantwoordelijkheid worden herleid tot spermaleveranciers. Het kind blijft met de vragen.

De nieuwste trend in deze context is de “meemoeder” die quasi gelijk gesteld wordt met de natuurlijke vader (want geen adoptie meer nodig heeft), en hem dus moet vervangen. Het “recht op een kind” van het (lesbische) koppel heeft dus (opnieuw) voorrang op het belang van dat kind. Zelfs adoptie door de meemoeder wordt als “te lastig” ervaren. Vooraf stil staan bij de vragen die deze kinderen zich later zullen stellen? Niet nodig. Dat zijn problemen die we wel zullen oplossen als ze zich stellen! Te laat dus.

Natuurlijk wil ik niet beweren dat de nieuwe voorstellen voor meemoeders per definitie en in hun totaliteit fout zijn. We kunnen de tijd niet terugdraaien en doen alsof de nieuwe technieken en mogelijkheden niet bestaan. En we kunnen evenmin terug naar de tijd dat lesbische koppels niet bestonden. Een nieuwe ethiek moet nieuwe vragen durven stellen (en beantwoorden), rekening houdend met alle maatschappelijke en technische evoluties. Maar we moeten ook durven zeggen dat niet alles wat mogelijk is, per definitie ook ethisch aanvaardbaar is.

En dan valt het me toch wel sterk op dat in de argumentatie van de voorstanders van al deze voorstellen (en andere gelijkaardige regelingen) telkens opnieuw het belang van het koppel, het belang van de sterkste, voorop staat, en oh zo zelden het belang van het kind dat geen vader heeft, zijn vader niet kent of zijn vader zelfs niet mag kennen. Ik weet niet of dit de ethiek is die we willen veralgemenen in onze samenleving. Mijn opvatting over de ideale maatschappij is het alvast niet.

Laat ons dus in al de hierboven beschreven omstandigheden, van abortus tot meemoeders, eens proberen niet alleen te vertrekken van het belang van wie kan spreken en stemmen, van wie de sterkste is. Laat ons voor één keer proberen wat aandacht te schenken aan het belang van het kind, of beter nog, resoluut te vertrekken van het belang van het kind. Zodat ook kinderen terug hun eigen leven kunnen leven, van bij de conceptie tot aan de dood, in plaats van alleen maar een “recht” van anderen te zijn dat men kan opeisen of verwerpen naar believen, als een Romeinse keizer met de duim omhoog of omlaag.

 

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba