Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Duidelijkheid

Categorie: Blogs 2010 Gepubliceerd: maandag 24 mei 2010
Facebook Twitter LinkedIn Share

 

Verkiezingen gaan over "keuzes", te maken door de deelnemers aan de maatschappij. Enige duidelijkheid is dan ook gewenst. Naarmate partijen en kopstukken echter meer en meer megafonen werden van wat ze denken dat in de buik van de massa leeft, en meer en meer de ambitie verlaten om de kiezers van hun ideeën te overtuigen, worden verkiezingen meer en meer een "non-event". En haken mensen dus meer en meer af. Misschien moeten we daarom even terug naar de basics van de keuzes, eerder dan al dat pragmatisch gedoe over wat mogelijk is en wat niet. Misschien moeten we gewoon terug naar: welke fundamentele keuze maakt u als burger die participeert aan de maatschappij? En laat de politici die fundamentele keuze dan enkele jaren, als echte "vertegenwoordigers" van die keuze, toepassen op de concrete maatschappelijke dossiers die zich aandienen, en die vandaag toch nog niet allemaal voorspelbaar zijn. Na 4 of 5 jaar worden ze daar dan op afgerekend. Dat zou pas duidelijk zijn.

Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid?

Die fundamentele keuzes gaan van oudsher over links-centrum-rechts, althans historisch. Ik vertaal het liever naar: een voorkeur voor vrijheid, gelijkheid of broederlijkheid. Want die drie begrippen zitten dieper verankerd in onze Europese cultuur dan we soms beseffen. Zo mocht ik eergisteren in debat gaan op de Katholieke Hogeschool te Mechelen. Over "the future of Europe". En de waarden die we als Europeanen verdedigen. Zowel Bart Staes, Marc Hendrickx als ikzelfs kwamen daar over heel wat dingen goed met elkaar overeen. Zelfs en zeker in debat met de aanwezige Turken. Het bewijst één ding: in het westen zijn onze waarden duidelijk doordrenkt van de nood aan vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid. Onze links-centrum-rechts tegenstellingen zijn dan ook eerder "interne" verschillen in focus, een kwestie van keuzes tussen die drie woorden uit de Franse revolutie: kiezen we eerder voor absolute vrijheid (liberalen), absolute gelijkheid (socialisten) of maatschappelijke broederlijkheid (christen-democraten)? Allemaal willen we wat van de drie, maar de voorrang, de focus ligt anders.

Wie staat voor wat?

Het zou fijn zijn mocht in deze verkiezingstijden iedereen zich op rond de drie woorden van de Franse revolutie "outen", en zijn maatschappijvisie van daaruit hertalen. Liberalen rond vrijheid, socialisten rond gelijkheid, christen-democraten rond solidariteit en broederlijkheid. Maar sta me toe: voor elk van die woorden uit de Verlichting is er een ook minstens één partij die het woord "misbruikt". De overdreven versie van liberale vrijheid vinden we mi bij Lijst Dedecker. Niet de vrijheid van iedereen, maar de vrijheid van de sterkste is hun doel. De gevaarlijke versie van de socialistische gelijkheid vind je dan weer eerder bij alles wat een beetje bij de communisten aanleunt. Gelijkheid tégen de sterkere ipv voor de zwakkere. De onverantwoorde versie van de christen-democratische broederlijkheid vind je in sektes, loges of andere obscure clubkes waar men elkaar beschermt tégen het maatschappelijk belang en tégen de anderen.

Voor een aantal partijen lijkt het dus evident te herstijlen rond de woorden van de Franse revolutie. Maar wat met zogeheten "issue" partijen, zoals Vlaamse Belang, Groen! of N-VA

N-VA en Vlaams Belang lijken me daarbij eerder naar de broederlijkheid te kijken. Eén van de vormen van broederlijkheid gaat immers over het samen horen van mensen in staatsverband. Allicht daarom dat het CD&V/N-VA kartel zo'n natuurlijk kartel vormde en in Mechelen vormt: ook N-VA legt geregeld de nadruk op de broederlijkheid tussen mensen. Weze het in eerste instantie op deze van het staatsverband, minder op de gezinsmatige, het sociaal-economische middenveld of op vrijwilligersverenigingen. En hún extreme versie is het Vlaams Belang. Die zijn niet zozeer voor de Vlamingen, maar vooral tegen al de anderen. Coor Vlaams Belang moet altijd iemand voor de anderen, "eerst" komen, en de anderen dus pas nadien. Voorrang geven, niet samen vooruit gaan. Geen broederlijkheid voor iedereen. "Nicht alle menschen werden brüder".

Groen! is een ander verhaal. Hun thema is er duidelijk één van solidariteit over generaties en continenten. Broederlijkheid troef. Hun vertaling is er echter te vaak één van bijna-communisme. Groen! is dan ook de minst duidelijke kaart in heel dit verhaal, allicht omdat zeer diverse overtuigingen zich geschaard hebben rond één maatschappelijk thema. Gelukkig is dit thema stilaan in alle partijen ingeburgerd. We mogen hopen dat een "groene partij" op relatief korte termijn zichzelf overbodig zal gemaakt hebben. Dat zou een enorme verdienste, een enorm succes zijn. Het weze hen gegund.

De keuze tussen CD&V en N-VA?

Een duidelijke keuze voor de focus die mensen vandaag willen, daar zouden deze verkiezingen dus over moeten gaan. Willen we in deze crisistijden nog meer vrijheid, willen we wat meer gelijkheid of willen we net meer solidariteit en samenhorigheid. Met als resultaat: liefst een keuze voor één van de vier positieve partijen die zich daarrond hergroeperen.

Maar wat dan met CD&V en N-VA ? Op het domein van de "broederlijkheid" lijken immers twee positieve partijen de koek te moeten verdelen: CD&V en N-VA. Het onderscheid tussen N-VA en CD&V is vandaag echter duidelijk: CD&V geeft een bredere maatschappelijke invulling aan broederlijkheid dan enkel de staatsstructuur (mits enkele extra jaren kartel of intensere samenwerkingsvormen na de verkiezingen zouden we daar echter zeker naar elkaar kunnen groeien en een brede Vlaamse stroming rond die solidariteit en broederlijkheid vormen). En wat die staatsstructuur zelf betreft, is de concrete doelstelling anders bij CD&V en N-VA. Daarom is het zo jammer dat N-VA de bocht naar confederalisme neemt uit schrik dat een té expliciete stem voor separatisme hen stemmen zou kosten. CD&V is voorstander van confederalisme, N-VA van oudsher van separatisme. Het heeft het voordeel van de duidelijkheid voor de kiezer, ook al kiezen beide partijen voor een positieve vorm van samenhorigheid .

Als verkiezingen gaan over het geven van duidelijke keuzes aan de mensen, zou ook daar duidelijkheid moeten over blijven bestaan. Ik hoop dat onze beide partijen de moed herwinnen om dat zo te stellen: N-VA voor separatisme en CD&V voor confederalisme. Waarna we opnieuw de eerste kilometers samen kunnen afleggen, tot aan het confederalisme, en die brede Vlaamse stroming rond positieve broederlijkheid en warme samenhorigheid vormen. In Mechelen timmeren we als kartel CD&V/N-VA ondertussen verder aan die positieve samenhorigheid tussen alle Mechelaars.

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba