Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Volledige tussenkomst begrotingsbespreking 2011 begroting 2012 op 20 december 2011.

Categorie: Blogs 2011 Gepubliceerd: woensdag 21 december 2011
Facebook Twitter LinkedIn Share

Mijnheer de voorzitter, Beste collega’s,

Vooreerst wil ik de ambtenaren van de stad Mechelen bedanken die het beste van zichzelf gegeven hebben om in moeilijke omstandigheden de begroting technisch te ondersteunen. Bovendien hebben we als fractie ook de kans gekregen, en gegrepen , om bijkomende technische vragen te stellen, en hebben we daarop steeds een degelijk en gefundeerd antwoord ontvangen. Mijn dank daarvoor namens onze voltallige fractie.

Een begroting is echter niet enkel een technische aangelegenheid, maar ook een politieke. Vandaag bespreken we de begroting van de stad Mechelen voor het jaar 2012. Een begroting was, lang geleden, ooit een belangrijk moment in het politieke beleid van onze stad. Een moment waarop fundamentele keuzes werden gemaakt voor het komende jaar, en waarbij die keuzes ook kaderden in een beleid op langere termijn. Onder deze coalitie is de impact van een begroting echter gedaald. Een begroting werd gedegradeerd tot snoepjes voor elk van beide coalitiepartners, al dan niet uitvoerbare beloftes, met als gevolg rekeningen die gevoelig afweken van de initiële begrotingen. Beleidskeuzes worden dan ook al lang niet meer gemaakt, moedige beslissingen kan je overigens ook niet verwachten van een paars beleid, dat bewijst de geschiedenis. Mechelen is hierop geen uitzondering gebleken. Fundamentele keuzes zijn blijkbaar onmogelijk in een paars verhaal. Paars beleid kan alleen bestaan mits het verdelen van overschotten in goede tijden. Als het crisis is, loopt paars vast.

Erger is dat zo’n crisis door paars ook niet voorzien wordt. Zonder de parallel met het verspilzuchtige Verhofstadt-tijdperk te willen trekken, waar we allemaal nog de gevolgen van ondervinden tot op vandaag, moeten we vaststellen dat leerling Somers in Mechelen meester Verhofstadt overtreft in paarse verspilzucht en roekeloosheid. En in het niet willen horen. Zoals vorige keer al op het mobiliteitsdebat gezegd, en zoals men nu ook in de buurt van Plaisance weet: geen erger doven dan wie niet horen wil.

Maar ik ben koppig. Ik blijf het proberen. En daarom grijp ik even terug naar mijn tussenkomst ivm de begroting van vorig jaar. Ik citeer:

De voorliggende begroting bevat een aantal elementen die de continuïteit waarborgen van initiatieven die de laatste tien jaar werden genomen. Daar kunnen we uiteraard alleen maar blij mee zijn. Onze keuze voor meer politie op straat bijvoorbeeld wordt voorlopig nog gehandhaafd. Maar er is wel te weinig aandacht voor enkele grote bedreigingen die op onze stad af komen. Men consumeert de kassen leeg ipv vooruit te zien naar de uitdagingen die op ons af komen. En bovendien worden een aantal keuzes gemaakt die zeker de onze niet zijn.

Verder in mijn tussenkomst had ik het onder andere over de externe bedreigingen die op de stad af kwamen:

Een verwachte meerkost op de personeelskost, veroorzaakt door de vergrijzing, wordt niet voorzien.

Een verwachte rentestijging en crisisomstandigheden worden niet ingecalculeerd,

meer nog, de laatste gewone reservesworden verder gekannibaliseerd zodat er geen geld meer rest voor woeligere tijden.

Ten slotte bleek uit de rekeningen 2010 al een eerste keer hoe slecht de financiële toestand van Mechelen was. Qua spaarpot werden we niet enkel naar de staart van het peloton geslingerd. We werden gewoon uit het peloton gelost. En dit juichte u toen nog toe. In de beste traditie van de Lehman brothers beloofde u hogere belastinginkomsten door de massale inwijking van kapitaalkrachtige burgers in Mechelen. Bovenop kondigde u in de beste paarse traditie de verkoop van bezit aan, in casu van het OLV ziekenhuis in 2015, om dit te gaan gebruiken om de latere tekorten op te vangen. De volheid van de crisis zou inderdaad pas vanaf 2013 blijken. Op dat ogenblik hoopte u met andere woorden nog dat u de paarse verspilzucht verborgen zou kunnen houden voor de Mechelaars tot na de verkiezingen van oktober 2012. Tot de internationale crisis er plots anders over besliste. En u geconfronteerd werd met de eigen roekeloosheid, de eigen verspilzucht en het gebrek aan appeltjes voor de dorst in moeilijke jaren. Vandaag staan we op dat punt. Laat ons dus niet te veel zeveren: als het vandaag voor de Mechelaars éxtra moeilijk is in vergelijking met tal van andere steden, dan is dat enkel en alleen te wijten aan het paarse beleid van de voorbije jaren. En aan het feit dat u niet wilde luisteren, ook niet in de financiële dossiers, naar wat wij vanuit de oppositie al jaren als signaal geven. Aan het feit dat u ons alternatief, zuinig en dus goed bestuur, systematisch af doet als saaie azijnpisserij of negativisme. Aan het feit dat u nooit keuzes hebt kunnen maken met uw paarse bestuursploeg, maar dat u gewoon alles op gedaan hebt bij gebrek aan die keuzes. En dat is dramatisch voor elke Mechelaar.

De vraag die zich vandaag stelt is echter cruciaal: heeft paars Mechelen het nu wél begrepen? Gaat bv mevrouw Strubbe eindelijk het verschil begrijpen tussen investeren en opsouperen? Gaat mijnheer Nobels eindelijk het verschil begrijpen tussen cultuur als belangrijk bindmiddel tussen mensen enerzijds, en cultuursubsidies voor misplaatste evenementen als “all that is solid melts into air” voor de eigen glorie anderzijds? Gaat mevrouw Gennez eindelijk het verschil verstaan tussen een dynamisch ekonomisch regionaal beleid met ruimte voor ondernemerschap enerzijds, en het verstaatsen van het ondernemerschap in allerlei kostelijke ambtelijke initiatieven anderzijds? Gaat mijnheer Somers eindelijk het verschil begrijpen tussen degelijke informatie aan de burger enerzijds en peperdure propagandablaadjes anderzijds? Gaat paars Mechelen eindelijk ophouden met een beleid te voeren als één langgerekte dure campagne met belastinggeld, ipv een beleid te voeren dat goed is voor de Mechelaars, ook op langere termijn dan de volgende verkiezing voor de eigen postjes?

Een mens zou het bijna hopen als je de commentaren over besparen hoort. Plots is besparen niet meer onbelangrijk. Plots is een reserve terug een eerbaar gegeven. Mijn eerste reflex was dan ook: hebben ze het begrepen? Kan dat echt? Na Red de Vesten, na Plaisance, na de manier van invoeren van de autoluwe binnenstad, na het parkeerbeleid, na zovele weggehoonde alternatieven die we boden, op tal van domeinen, heeft men plots in één domein toch het licht gezien? Gaat men een degelijke begroting indienen? Bijna werd ik licht euforisch bij de gedachte. Misschien kwam het dan toch nog goed, had paars Mechelen gewoon wat meer tijd nodig dan andere mensen om de realiteit te zien, maar waren ze eens ze die achterstand overbrugd hadden toch bereid om een degelijk beleid te voeren. Een beleid dat niet alleen bedoeld was als campagne naar de verkiezingen, maar dat de toekomst zou voorbereiden op een serene, bedachtzame manier voor alle Mechelaars. Misschien zou paars Mechelen als eerste aantonen dat een paars beleid wél keuzes kan maken, wél degelijk beleid kan voeren, wel de toekomst kan voorbereiden?

Een mens mag af en toe eens dromen. Maar gelukkig heb ik op tijd beseft dat wie paarse dromen blind gelooft, ook getuigt van blinde naïviteit. En zijn we vervolgens grondiger de begroting gaan bekijken. En wat blijkt? Paars Mechelen heeft het jammer genoeg nog steeds niet begrepen.

Eerst toch het goeie nieuws: er wordt inderdaad eindelijk bespaard. Enkele jaren te laat, daardoor uiteraard onvoldoende (je kan op één jaar niet goed maken wat 5 jaar verkeerd gelopen is), maar er wordt bespaard.

Jammer genoeg is die besparing niet het gevolg van structurele keuzes. Het is schaven hier, bijschaven daar, en proberen de schijn hoog te houden. Als blauw wat moest bloeden, dan rood ook en omgekeerd. En groen dat bestaat al lang niet meer sinds ze opnieuw besloten met de fiets naar de autocontrole te trekken. Het is dus een besparing van “elkaar niet pijn doen”, ipv een besparing voor de Mechelaars. Bovendien missen we perspectief in deze begroting. We missen een grote visie achter deze besparingsmaatregelen, een target, een doel dat men wil bereiken.

Laten we daar dus als oppositie eens rustig naar kijken. Wat merken we bv aan de inkomstenzijde? Laat ons daar de drie grote rubrieken bekijken: de APB, de OV en de overige belastingen.

Een eerste vaststelling: de inkomsten uit APB (Algemene PersonenBelasting, 7,4%) schijnen mee te vallen. We zien 1,9 Mio extra. Is het speculatieve verhaal van meerinkomsten dan toch correct gebleken? Heeft paars Mechelen voor één keer een juiste voorspelling gedaan, en komen de beter gegoeden in dichte drommen naar Mechelen wonen om hier hun belastingen te betalen? Was het maar waar. De realiteit is echter helemaal anders. Het gaat hier gewoon om vervroegde inningen, oa via Tax on Web. Men heeft gewoon dit jaar meer binnen gekregen omdat er vroeger geïnd werd, en men gebruikt dit om de ramp van de stilgevallen ekonomie een beetje te beheren. Maar er is geen structurele verbetering merkbaar. En dus zal alles wat dit jaar extra geïnd wordt, uiteraard volgend jaar niet meer geïnd worden. De meerinkomst van dit jaar is per definitie een inkomst die volgend jaar niet meer komt. Niets om euforisch over te worden dus, en al zeker niets om de begroting structureel gezond mee te maken.

Een tweede vaststelling: de OV (Onroerende Voorheffing) schijnt tegen te vallen. De reden is voornamelijk terug te vinden in de industriële activiteit, wat bv zou kunnen te wijten zijn aan leegstand van kantoorgebouwen. En hier is een eerste fundamentele opmerking te maken. Daar waar sommige politici over Griekenland roepen en schreeuwen dat het neoliberalisme alleen aan besparen denkt, maar geen relancebeleid voert dat hoop en perspectief geeft, doen diezelfde politici (of moet ik zeggen politicae) er niks aan in Mechelen. We zien in deze begroting geen enkel hervormingsplan voor economische groei, noch voor betere schoolresultaten van de Mechelse jeugd om hen meer kansen op de arbeidsmarkt te geven, noch voor fundamentele veranderingen in de economische structuur van deze stad. De inkomsten uit onroerende voorheffing dalen, paars Mechelen staat er bij en kijkt er naar.

En dan is er als derde vaststelling natuurlijk het absolute hoogtepunt van deze begroting: de pestbelastingen. Bij gebrek aan economisch beleid gaat men de burger pesten, weze het op een manier dat men hoopt in een verkiezingsjaar uit de traditionele hoogste belastingen-lijstjes te blijven. Daar verschijnen immers traditioneel de APB en OV, en dus moeten de middelen elders gezocht worden. En waar kom je dan uit? In eerste instantie bij het enige bedrijf dat wél van relancemaatregelen kan genieten, de vrienden van VINCI. Zij krijgen 40% op een verhoogde retributie. Knap werk. En wanneer de oppositie daar opmerkingen over maakt, is de enige opmerking dat Nobels, Stevens en Backx toen ze dit contract mee tekenden nog niet overgelopen waren naar de lijst van de burgemeester. Dat is zowaar het enige verweer van één van de coalitiepartners, die daarmee geen enkel tegenargument geeft waarom er een verhoging van tarief moet komen, maar alleen zijn coalitiepartner van de oVLD, die ongeveer alle ondertekenaars van het oude contract in haar rangen telt, een trap onder de gordel geeft. Fijne coalitie, niet ter zake doend argument, gewoon belachelijke redenering. Want nergens in het contract staat dat de retributie in prijs moet verhoogd worden, das een exclusieve beslissing van paars Mechelen, en dit in de wetenschap dat slechts 60% van deze maatregel naar de stad gaat en de rest naar een privaat parkeerbedrijf.

En er is natuurlijk ook de geweldige maatregel om het sluikstorten te bevorderen: de verhoging van de prijs van een vuilzak van 1,5 euro naar 2,5 euro. Moet 1,6 Mio euro opbrengen. In de hoop dat de kuisploegen niet te veel overuren zullen moeten presteren voor het sluikstort. En dit was dus helemaal overbodig geweest indien men een spaarzamer beleid had gevoerd de voorbije jaren, of bv gewoon de ongewenste en dramatische heraanleg van het Plaisanceplein niet had gedaan. De Mechelaars betalen letterlijk de stommiteiten van haar bestuur, en dat is inmiddels zeer visueel zichtbaar.

Er zijn natuurlijk ook een aantal belastingverhogingen waar we wél mee kunnen leven. Eindelijk de leegstand aanpakken, Mechelen is er wat dat betreft niet echt op vooruit gegaan, het is te hopen dat het lukt met deze belastingverhoging. Eindelijk de verkrotting écht aanpakken, na 5 jaar, we hopen dat het lukt.

Ja maar, hoor ik sommigen al zeggen, we hebben toch pech met de crisis, en dan is er nog die vermaledijde federale besparingsregering die de pensioenlast doorschuift naar de steden. En tot op zekere hoogte is dat correct. Ook de steden en gemeenten ontsnappen niet aan de federale besparingen. En Mechelen al zeker niet. Maar deze meeruitgave is natuurlijk ook een gevolg van de eigen keuze om maximaal met contractuelen te werken. Dat is een gevolg van de responsabilisering die men federaal nu oplegt aan die openbare besturen die maximaal met contractuelen werken. En vooral: het is niet totaal onverwacht. Ik verwijs nog even naar mijn uitspraak van vorig jaar:

Een verwachte meerkost op de personeelskost, veroorzaakt door de vergrijzing, wordt niet voorzien.

Wie zijn paars gat verbrandt, laat in Mechelen dus blijkbaar de belastingbetaler op de blaren zitten.

Anderzijds, ik heb het al gezegd, zijn er wel degelijk een aantal besparingen gebeurd. We vragen daar al jaren om, je zal dan ook begrijpen dat we daar op zich geen probleem mee hebben. Zelfs al komen ze rijkelijk laat, en zijn ze daardoor zoveel lastiger om dragen.

Maar is er wel een visie achter de besparingen? Werden er keuzes gemaakt? De ambtenaren zullen het in elk geval als eersten voelen, dat is wel duidelijk. Maar ook bv het Maanfestival werd, zoals wij al eerder voorstelden, teruggeschroefd. Goed zo. De VZW Mechelse feesten geeft nog wel champagnefuifkes, maar zal het toch ook met minder moeten doen, en de vele Mechelse verenigingen en vzw’s ontsnappen evenmin. Alleen …. het Mexicaans leger van paarse kabinetsmedewerkers, dat wordt gespaard. En dat is toch wel één van de meest grove vaststellingen van deze begroting. Er wordt wel beknibbeld, niet in het minst op de ambtenaren, waar 5,7% minder mensen aan het werk zullen zijn aan het einde van de besparingsrit. Maar de paarse kabinetsmedewerkers worden gespaard…. De afslanking van dit Mexicaanse leger van de paarse coalitie 2006-2012 gaat immers pas in …. In 2013. Je moet het maar durven, iedereen moet inleveren, alle Mechelaars moeten bijbetalen voor de service, maar de eigen kabinetards worden 100% gespaard. Eerlijk, los van alle inhoudelijke meningsverschillen die we over deze begroting kunnen hebben vind ik dit de meest schandelijke vaststelling. Eigen vriendjes eerst. Het betaamt niet.

Een fundamenteel probleem hebben we ook met de ultieme truuk van elk paars beleid: de eenmalige verkopen. Een beteke stillekes, een beteke in allerlei andere organen verborgen, maar ze zijn er weer. Verkopen van bezit om eenmalig de resultaten op te vrolijken. Verarmen om de schijn van goed bestuur op te wekken. Het is het sluitstuk van de ontnuchtering na die eerste reflex, na die eerste gedachte van “zouden ze het begrepen hebben”. Nee dus. Ze hebben het niet begrepen. Het blijft alleen maar een beleid van perceptie, in de hoop verkiezingen te winnen.

Ik geef u enkele voorbeelden.

  1. De regie stadsvernieuwing . De regie stadsvernieuwing heeft voor 7,3 Mio euro verkopen voor de deur. Met als enige bedoeling: geen tekort maken, zodat de stad dit jaar niet moet bijpassen. Op die manier kan men 3 jaar verder. In 2015 is het effect van deze eenmalige maatregelen uitgewerkt, staat men terug waar men vandaag staat, maar is men wel 7,3 Mio euro armer geworden.
  2. De regie grondbeleid heeft 2,8 Mio euro verkopen voor de boeg. Deze netto verkopen worden overgebracht naar de reserves. Maar dit is uiteraard schijn. Als je je huis verkoopt en het geld van die opbrengst op je spaarboek zet, verwacht je dat er even veel meer op je spaarboek staat dan het huis opgebracht heeft. Quod non. Mechelen verarmt, maar het wordt gecamoufleerd.
  3. Het OCMW moet 1,3 Mio euro besparen, maar dan komt men er nog niet. Daarom wordt de resterende spaarpot van het OCMW volledig opgebruikt, zodat men voor het zorgstrategisch plan zal moeten gaan lenen. Ook hier wordt het probleem opgelost voor de jaren 2012 – 2014, en staat men nadien opnieuw op het nulpunt van vandaag. Niets structureel opgelost.

Natuurlijk zijn wij ook voor een bruisende stad. Natuurlijk zijn wij ook voor investeringen waar ze rendabel en nodig zijn. En natuurlijk zijn wij voor een sociaal en dynamisch beleid. Maar net daarom hebben we ook een aantal fundamentelen bedenkingen bij deze begroting. Ik herhaal ze even samenvattend:

  • Niet alleen besparen, maar vooral de eigen vriendjes sparen (kabinetten),
  • daarnaast eenmalige verkopen organiseren en vervroegde inningen van belastingen gebruiken om de resultaten op te smukken, met als gevolg dat we in 2015 dezelfde problemen opnieuw ontmoeten, maar gewoon wat armer zijn aan bezit.
  • als sluitstuk ook pestbelastingen invoeren om de eigen verspilzucht van de voorbije jaren te compenseren ipv echte structurele hervormingen door te voeren.

 

 

dat is onze drieledige en fundamentele kritiek op deze begroting, die we dan ook niet kunnen goedkeuren.

Meer nog, mijnheer de burgemeester, dames en heren van het schepencollege, raadsleden van de meerderheid, ik vraag u: doe uw huiswerk over. En als u schrik heeft, omdat misschien onpopulaire maatregelen zouden nodig kunnen zijn en je die niet alleen wenst te moeten nemen, doe het dan samen met ons. U heeft ons als meerderheid buiten de begrotingsbesprekingen gehouden, en we begrijpen dat. Maar daardoor heeft de angst u gedomineerd, de angst om onpopulaire maar noodzakelijke maatregelen te nemen. En daardoor bent u verzeild in een pure perceptiebegroting, waar verkoop van bezit moet verdoezelen dat het netto resultaat niet goed is. In 2015 staat Mechelen daardoor opnieuw in het bloedrood. Niet onze cijfers, maar deze van uw eigen administratie.

En daarom dit politiek ongebruikelijk en opmerkelijk voorstel, een positief aanbod, ik zeg u in alle duidelijkheid: laat ons, in volle crisis, de grenzen van oppositie en meerderheid doen vervagen in het belang van de Mechelaars. U kent ons alternatief van spaarzaam en goed bestuur, u weet waar wij voor staan. We zijn bereid tot compromissen, maar we vragen u: doe uw huiswerk over, en stop de verarming van Mechelen. Laat ons integendeel samen perspectief bieden aan de Mechelaars met een nieuw beleid, een beleid dat niet gericht is op de korte termijn, maar dat Mechelen laat heropbloeien de komende jaren. Samen kunnen we werken aan dat dynamische én sociale Mechelen, bereikbaar én betaalbaar, dat de mensen weer hoop geeft op beterschap.

Het voorstel om samen te werken aan een betere begroting ligt bij deze op tafel, naast uw slechte begroting. Aan u de keuze: met zijn allen samen voor Mechelen, of jullie alleen voor de paarse perceptie.

Karel Van Butsel

 

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba