Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Rechtvaardigheidszin of wraaklust?

Categorie: Blogs 2012 Gepubliceerd: dinsdag 07 augustus 2012
Facebook Twitter LinkedIn Share

 

KLooster klarissen_voor_webstekM. Martin komt "vervroegd vrij". Onder voorwaarden. Bediscussieerbaar. Want hoe dan ook is wat deze vrouw gedaan heeft weerzinwekkend, onbegrijpelijk en absoluut streng te bestraffen.

Volledig conform onze wetgeving kan zij nu dus vervroegd vrij komen. Je kan het eens zijn met deze beslissing, je kan het er mee oneens zijn. Het buikgevoel zegt dat elke dag dat deze vrouw nog vrij kan rond lopen, een dag te veel is. Het rationele rechtsysteem zegt het tegenovergestelde.

Wat is best? Wie zal het zeggen? Hebben mensen nog recht op een tweede kans, zelfs als ze zo'n gruwelijke daden hebben gepleegd of getolereerd? Kunnen zij voldoende "genezen" zijn om geen gevaar meer te betekenen voor onze maatschappij? Heeft de buik voorrang op het hoofd, of omgekeerd?

Ons rechtsysteem is te lang blind geweest voor de rechten van slachtoffers. Die tijd is (alvast gedeeltelijk) voorbij. De slachtoffers staan tegenwoordig ook centraal, minstens in de media, maar toch  ook wel in het gerecht. De slinger mag echter niet overslaan. Ook veroordeelden, zelfs voor de meest gruwelijke feiten, hebben rechten. Mochten ze die niet (meer) hebben, de maatschappij zou zich net als zij gedragen: gruwelijk, onrechtvaardig en met gebruik van machtsmisbruik.

Ik vrees dat in algemene termen, en los van dit concreet geval, de veroordeelden ook hun rechten expliciet moeten kunnen behouden. Als ik sommige reacties bij de voorwaardelijke in vrijheidstelling (nu ja, wat is vrijheid in die context) zie, denk ik soms aan de historische beschrijvingen van de repressie na WOII: mensen die verschrikkelijke dingen gedaan hadden moesten toen ook op "wraak" getrakteerd worden. Kaal geschoren, vermoord, vernederd. Begrijpelijk, maar niet goed te keuren. Dit had ook toen nooit mogen gebeuren. Het is net die wraak "vanuit de buik", verantwoord door de idee dat diegenen die men aanpakt "monsters" zijn, die door ons rechtsysteem een halt toegeroepen wordt. Straffen moeten uitgesproken worden, wraak is misplaatst.

En let op, ik denk zelfs dat een aantal van de mensen die nu vinden dat M.Martin een monster is dat nooit meer vrij mag komen, dit niet uit wraak maar uit rechtvaardigheidszin verdedigen. En ik heb daar alle begrip voor. Maar in dat geval moeten zij de wet op vervroegde in vrijheidsstelling, die een verwoording is van wat de maatschappij als rechtvaardigheid ziet , doen aanpassen door hun volksvertegenwoordigers. Daar dienen verkiezingen voor, daar worden wetten voor gemaakt.  

Misschien moeten we daarbij dan toch even een voorbeeld nemen aan mensen die we allemaal bewonderen, zoals Nelson Mandela? Hij wou de wonden laten helen zodra hij vrij kwam, en zocht niet de wraak omdat hem zoveel onrecht was aangedaan. Een extreme vorm van beschaving, zoals men probeert die te realiseren in een democratische rechtstaat. En zo'n beschaafde rechtstaat zou België moeten zijn.

Dus vooraleer een kloosterorde weer eens met allerlei scheldwoorden wordt overladen, moeten we beseffen dat zij uitvoering geven aan wat onze maatschappij als rechtvaardig gestemd heeft. Vooraleer we weer eens denken dat de maatschappij bij ons er slechter aan toe is dan in dictaturen (zoals China), pseudo-democratieën (zoals Rusland), Religieus-fanatieke staten (zoals Iran), rechteloze staten (Zimbabwe) etc, moeten we toch eens grondig nadenken over de voordelen van ons rechtsysteem, dat nooit perfect zal zijn, maar wel gebaseerd is op bepaalde redeneringen.

En nee, dit betekent niet dat het niet beter kan. Wel integendeel. Elke dag moeten we leren, om zo te verbeteren. Emoties kunnen daarbij ons verstand in gang steken om verbeteringen aan te brengen. Maar het mag nooit bij emotionele conclusies alleen blijven. Want dan staan er morgen opnieuw mensen op om vanuit een even eerlijke emotie het tegenovergestelde te bepleiten.

Meer openheid, verklaring en duidelijkheid over de uitspraken van het gerecht en hun gevolgen, is misschien wel het allerbelangrijkste. En bijschaven waar nodig. Maar nooit het kind met het badwater weggooien. Ons democratisch bestel verdraagt dat niet.

Overigens; chapeau voor de kloosterorde die de volkswoede trotseert op een serene manier, haar christelijke waarden trouw blijft, met alle begrip voor de slachtoffers, maar consequent in haar houding. Je moet het maar doen in deze tijden waar de kerk ook zonder dit al gemakkelijk met de vinger gewezen wordt. Eerlijk gezegd: respect en bewondering.

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba