Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Geen angst voor identiteit !

Categorie: Blogs 2013 Gepubliceerd: zondag 08 september 2013
Facebook Twitter LinkedIn Share

identiteit voor_webstekDeze week op de radio: interview met jongeren op het Kiel over de keuze die Bakkali zou moeten maken (Belg, Nederlander, Marokkaan). Hun antwoorden variëren van "dat moet hij zelf maar weten", over "voor de beste ploeg moet hij kiezen" tot veelvuldig: "voor Marokko", want "hij moet voor mijn land kiezen, dat is cool". Vraag van de reporter: "je noemt het "jouw land", is dat omdat je voorouders van daar komen". Antwoord: "ja".

Ook de voorbije weken: de oprichting van de islamschool. De ultieme mislukking van de integratie, en de ultieme vinger omhoog naar de assimilatie. Vlaanderen zal nooit meer het katholieke Vlaanderen van onze grootouders zijn. Meer nog, de oprichting van een streng katholieke school zou allicht zure interviews op TV opleveren, deze islamschool werd gefilmd vol sympathie voor de kindjes en ouders die er zich meer "thuis" voelen.

Men kan er dus veel rond leuteren, een beetje over globalisering hier, doorspekt met wat multiculturaliteitsslogans daar, en gerationaliseerd in een "gelaagde identiteit" ginder. Maar wat telt en blijft tellen is dat mensen zich blijkbaar ergens "thuis" willen voelen. En dat wie dat niet voelt, zich "ontworteld" voelt. Een zwerver in de eigen omgeving.

Daarom is het des te treffender dat jongeren van Marokkaanse origine vaak Marokko "mijn land" blijven noemen. Als waren ze reizigers in Vlaanderen, passanten bijna. Terwijl hun toekomst toch hier ligt... Dat maakt het alleen maar treffender. De reden waarom Marokko hun land blijft, ligt absoluut in het (geïdealiseerde) verleden. Zij bouwen dus een toekomt op een verleden dat niet hier ligt.

Maar je hebt ook het omgekeerde natuurlijk. Mensen die heimwee hebben naar het Vlaanderen van 100 jaar geleden, en ook blijven dromen van een toekomst die op dat verleden gebaseerd is. Zij hebben het net moeilijk met de veranderingen die mensen met andere roots willen, om van Vlaanderen ook hún thuis te maken. Mensen die Vlaanderen via moskee en islamschool mee aan het hertekenen zijn tot "hun thuis" waar ook "hun identiteit" ligt. 

Hoe lang kan je die tweespalt als maatschappij volhouden? Werkt de "inclusieve" maatschappij, waar iedereen geniet van de verschillen, en zich niet irriteert aan de "andere"? Een maatschappij als een voetbalstadion waar iedereen zich eerst voetballiefhebber voelt, en dan pas supporter van zijn club?

Zoiets kan alleen lukken, als er een gemeenschappelijke identiteit komt die de verschillen overstijgt. Om de vergelijking door te trekken: supporters van KV en Racing die samen voor de Rode Duivels supporteren omdat "we" naar Brazilië willen. Een gemeenschappelijk doel, een gemeenschappelijke ziel. Een wij-gevoel.

Terug naar onze maatschappij. Waar ligt onze gemeenschappelijke maaatschappelijke identiteit? Hoe ziet die gemeenschappelijke "thuis" van de toekomst er voor ons uit? Wat is onze gemeenschappelijke toekomst die we samen gestalte gaan geven? En komt die er nog als we stilaan allemaal naast elkaar gaan leven in andere scholen, andere religieuze gebouwen en andere verenigingen? Of gaan we (om de vergelijking tussen de maatschappij en een voetbalstadion toch nog even door te trekken) leven als afzonderlijke supportersclans in een afzonderlijk vak van het gemeenschappelijk voetbalstadion dat onze maatschappij is?

Toegegeven, makkelijk is het niet. Zijn we nu Belgen (ook als de rode duivels niet of slecht spelen) of Vlamingen? Of toch allebei? Of Marokkaan en Belg? En wat dan met Europa? Of zijn we "Limburgers" zoals Stevaert zei? Of "Mechelaars" zoals Somers wil? Of toch van dat alles een beetje, de nieuwe hype van de "gelaagde identiteit" van de wereldburger? Of zijn we misschien net niets meer van dat alles, en alleen nog maar individu? Eenzaam in de anonimiteit van de eigen identiteitsloosheid en absolute vrijheid?

Het is dan ook beangstigend dat zo veel goed menende politici bang zijn om de nood aan een groepsidentiteit van mensen te erkennen, omdat ze vrezen dat elke identiteit per definitie "tegen" de ander is, dat elke thuis "tegen" de buur is. Die angst zorgt er voor dat zij het noodsignaal van mensen die nergens nog een "thuis" vinden negeren. Dat zij de nood van die mensen wegmoffelen in een politiek correct discours dat roept om een toekomst met nog meer mondialisering. Waardoor mensen hun thuis opnieuw in het verleden gaan zoeken, onder de Vlaamse kerktoren of in de Marokkaanse moskee, onbegrepen als ze zich voelen door hun politici. En zodat populisten dankbaar misbruik kunnen maken van die drang naar een onbereikbare thuis uit een ver verleden (hier of in Marokko). Dit moet stoppen.

Voor mij moet CD&V, als partij die het écht goed meent, inzetten op een positief "thuis" gevoel, op onze identiteit van de toekomst. En dat begint bij vertrouwen. Het samen "familie" zijn, één grote familie, waar mensen elkaar kunnen vertrouwen. Omdat broederlijkheid en het gevoelen ergens bij te horen, belangrijk zijn. Omdat een mens wel een individu is, maar zijn identiteit pas vorm krijgt in de interacties met anderen. Omdat mensen die zich gewaardeerd voelen en "er bij horen" vaker het goede doen, zonder verplichting. Vrijwillig. Elkaar helpend uit overtuiging, niet voor de schijn of via één of ander institutionele orde. Uit vrije wil, niet opgelegd door de wet. De vrijwilliger die gratis de lijnen van het stadion kalkt.

CD&V moet maw inzetten op "vertrouwen". Zonder schrik voor de emotie dat mensen ergens willen bij horen.  Want schrik voor de eigen identiteit leidt tot de vlucht naar globalisering en individualisering, met als sluitstuk de anonimiteit van het individu in de mondiale massa. En tot wat zo'n anonimiteit, tot wat zo'n vervreemding allemaal aanleiding kan geven, hebben vele psychologen en sociologen ons al heel lang voorgeleerd. Beter voorkomen dan genezen dus maar. Na de kracht van de overtuiging (CVP) en de kracht van verandering (N-VA) is het tijd voor de kracht van de identiteit en de kracht van het vertrouwen. Wie heeft die kracht? Wie geeft die kracht?

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba