Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

De taxshift als opwarmertje in een economische, politieke en sociale match op wereldniveau

Categorie: Blogs 2015 Gepubliceerd: zondag 09 augustus 2015
Facebook Twitter LinkedIn Share

Bij verkiezingen winnen vaak die partijen of personen die zeggen dat "het" gaat veranderen. Denk maar aan "Met deze man wordt het anders" (monsterscore Leo Tindemans), en meer recent "De kracht van verandering" (monsterscore Bart De Wever). Toch zijn mensen van nature uit heel vaak risico-avert, en houden ze er niet van "ongevraagde" veranderingen te moeten ondergaan. Dat is zo in bedrijven, dat is zo in de maatschappij.

Wat leert ons dat? Dat mensen wellicht vaak kiezen voor de verandering van de andere, maar niet van zichzelf. Grote veranderingen impacteren echter meestal iedereen. En dus is het soms even schrikken voor de "kiezers voor verandering" wanneer ze er zelf mee geconfronteerd worden....

Vandaag lijkt het er op dat we met die situatie geconfronteerd worden. Mensen hebben gekozen voor de "kracht van verandering", een deel onder hen schrikt nu dat ze zelf ook moeten veranderen. Langer werken. Meer eigen verantwoordelijkheid nemen (meer eigen netto-inkomen maar minder subsidie voor wat je daarmee doet), minder terugvallen op vadertje staat. Blijkbaar is voor sommigen die verandering moeilijk. Ik vrees echter dat dit nog maar een héél klein voorbereidinkje is op de veranderingen die op ons afgestormd komen. En zoals een Chinees spreekwoord zegt: als de wind van verandering waait, bouwen sommigen windschermen, anderen windmolens. ik voeg er aan toe: winderig wordt het sowieso. En Chinees misschien ook.

China kent vandaag weliswaar een kleine terugval, maar rolt desalniettemin verder in de wereld, strategisch en planmatig. Een storm die heel even terug inademt, allicht om nadien des te sterker uit te blazen. Onze windschermpjes zullen niet meer volstaan, onze windmolens zullen ons moeten laten meesurfen op de wind uit China.

India komt er ook aan, langzamer, maar niet onbeduidend. En daarmee zal het niet ophouden. Ook Arabische landen zullen stilaan hun plaats op het wereldtoneel opeisen, en wie denkt dat Poetin Rusland op de achtergrond wil houden, heeft weinig visie op de wereldpolitiek van vandaag. Zelfs al is hij vandaag economisch in het defensief.

De wereld verandert. de storm waait over de wereld, en onze windschermpjes volstaan niet langer. Wat moeten we dan doen? Klagen dat het waait? Een stokje dieper in het zand kloppen om het windscherm wat te verstevigen, zoals met de taxshift vandaag? Ik vrees dat het niet zal volstaan. Wie denkt dat de "taxshift" van vandaag een voldoende aanpassing is om al die stormen te weerstaan, zal snel en pijnlijk ontwaken.

En de pijn zal meer zijn dan één wondje. De pijn zal politiek, economisch én sociaal zijn.

Politiek hebben weinig van de hogergenoemde landen de democratie als hoofdbekommernis. Wel integendeel. China experimenteert met het "Hongkong" model, en tracht met groeipijnen dat model voor een kleine staat in te passen in de Chinese mastodont. De Arabische lente is al snel terug in herfst overgewaaid, en het kastesysteem in India lijkt me ook niet wat we hier willen invoeren. Om van de vrouwenrechten in al die landen maar te zwijgen.

Maar ook hun economisch en sociale welvaartsmodel is niet het onze. Denk vooral niet dat die landen leiders als watjes hebben die de mensen in de watten leggen. Ook hier: integendeel. Of zijn we vergeten hoe sterk men in het menselijke en privéleven ingrijpt in die landen? In het westen is de staat stilaan oververtegenwoordigd als een soort goedbedoelende moeder kloek. Maar in die landen is het vaak eerder een gevaarlijke waakhond rond een kooi van menselijk leven en soms ook leed.

Nee, zowel voor welvaart en welzijn, als voor ons politiek systeem, zullen we moeten zorgen dat we in Europa en Vlaanderen onze eigen keuzes kunnen blijven maken. En dat betekent: zorgen dat we sterk genoeg zijn om niet overrompeld te worden. Dat we dit sowieso in een Europese context zullen moeten doen, moge duidelijk zijn, wat de Eurosceptici ook mogen denken. Laat ons dus allemaal het Duitsland van Merkel met zijn sterke Europese marsrichting maar dankbaar zijn en ondersteunen, in plaats van hen te beschimpen of zelfs te beledigen.

Onze eigen keuzes kunnen blijven maken, zal inspanningen vragen, en veranderingen... voor iedereen. Dat wordt dus een stevige "match" met die andere wereldspelers. En een match spelen, dat betekent: eerst opwarmen, en dan er tegenaan. Ik vrees dat bijvoorbeeld onze taxshift nog maar het begin van de opwarming is. De keuze waar we binnenkort zullen voor staan, zal veel fundamenteler zijn. De vraag is dan niet langer of het vermogen dan wel de arbeid voldoende belastingvrij is, de vraag is of we onze welvaart kunnen blijven behouden. De vraag is dan niet of we voldoende doen voor zieken, en mensen die écht niet in staat zijn zelf hun brood te verdienen door te werken, maar wel of we nog in een model zullen kunnen leven waar we iets mogen en kunnen doen voor deze mensen. De vraag is dan niet of Europa voldoende democratisch werkt, maar wel of we nog in een democratie zullen blijven leven. De vraag is dan niet of euthanasie een recht is, maar wel of we kunnen beletten dat het een plicht wordt...

Met andere woorden: de uitdaging waar we voor staan, is hoe we onze veerkracht kunnen opwaarderen, hoe we het systeem zélf kunnen herdenken, zodat we effectief in staat zijn om een eigen keuze te maken. En voor mij moet dat een keuze voor democratie zijn, en een economische keuze om de sterken te laten groeien, zodat de sociale keuze gemaakt kan worden om de zwakken door hen te laten ondersteunen en mee in het bad van het leven te laten trekken. 

We moeten dus naar een nieuw model om dezelfde doelstellingen van het verleden te kunnen blijven behalen. Dat wordt pas "the proof of the pudding". En dat zal een échte verandering zijn, geen opwarming. Dat dit nieuwe model geen communisme met zijn absolute gelijkheid kan zijn, mag wel duidelijk zijn. Gelijkheid is niet het doel. Wel menswaardigheid en een respectvolle dus niet al te grote ongelijkheid. Maar vooral iets meer vrijheid en verantwoordelijkheid, iets waar ons huidige model steeds verder (en mijns inziens inmiddels te ver) van afwijkt.

Het wordt inderdaad tijd dat zowel de stijgende drang naar meer overheid en regelneverij van rechts (veiligheid, politie, gerecht,leger) als van links (van kinderopvang tot rusthuis, ....) wordt ingeperkt. We moeten beseffen dat we naar een nieuw model moeten, waarin minder staat en meer eigen verantwoordelijkheid moet gecombineerd worden met het nemen van individuele verantwoordelijkheid door de sterken, en dus het behoud van onze welvaart en welzijn voor iedereen. Zonder overdreven regelneverij, maar vanuit een innerlijke overtuiging van de mensen. Een minder omvangrijke staat, die daardoor beter doet wat hij moet doen, en dus in feite sterker is. En tegelijk zijn burgers sterker en weerbaarder maakt door ze vrijer te maken, en hun verantwoordelijkheid te laten nemen.

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba