Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Hoe het groeide.

Categorie: Blogs 2015 Gepubliceerd: zaterdag 31 oktober 2015
Facebook Twitter LinkedIn Share

Big Brother

Een tijd geleden werd in een ver land de “Health-watch” (HW) gelanceerd. Een mooi instrument om je gezondheid te bewaken. Alle gegevens over je gezondheid kunnen door een app on-line naar de dokter of spoed verstuurd worden. Meteen weet elke bewoner dan preventief hoe het met zijn of haar gezondheid staat, of kan een ambulance bij een acute ziekte of bij een ongeval tijdig naar de plaats rijden waar de betrokkene zich bevond. Een schitterende zaak.

Natuurlijk wou de overheid van dat land zo’n positief gegeven voor haar burgers stimuleren. Trouwens, uiteindelijk kon zo ook op de ziekteverzekering veel geld bespaard worden. Daarom wou ze via “overheidscommunicatie” dit toestelletje promoten en de mensen zo ver krijgen dat ze die app gebruikten. Ze deed het in verschillende stappen.

Stap één: het positieve verhaal. Zo voerde ze een gelukkige gebruiker op, die dankzij de app net op tijd werd opgepikt door de spoeddiensten om een fatale hartaanval te vermijden. Ook was er iemand die door het gebruik van de HW zich gaan realiseren was hoe ongezond zijn wekelijks zakje friet wel was, en zo zijn cholesterol ingrijpend had zien dalen. En dan was er natuurlijk nog de bekende inwoner van het land, wij zouden het een BV noemen, die zoveel gezonder geworden was sinds zij elke avond 10 km. ging lopen. Toffe verhalen, in de zin van “gebruik de HW, en je voelt je beter”.

De zeldzame vragen over de gevolgen van dat apparaatje op onze privacy werden intussen gepareerd met het argument dat niemand verplicht was zo’n HW te dragen. Anderzijds gingen er op een bepaald moment wel stemmen op om mensen die hem wél droegen een korting op hun ziekteverzekering te geven. Dat klonk positief, in elk geval positiever dan wie er geen draagt een extra bijdrage te vragen. Zeurpieten waren het, die stelden dat dat eigenlijk hetzelfde is. Wie een HW draagt, moet minder betalen. Basta. Niet neuten.

Maar dan nog kwam de HW niet echt van de grond. De grote middelen dan maar: drama en emo. Na de positieve verhalen, de dramatische. Over een man die jaren weigerde zo’n HW te dragen. Zijn vrouw vertelt het snikkend op TV: hoe hij er nog zou zijn indien hij de HW gedragen had. Maar hij wou niet, en nu was er niemand op tijd om hem te helpen bij zijn hartinfarct.

Na voldoende dergelijke verhalen, raakte iedereen stilaan overtuigd van het belang van de HW. En kon de overheid de volgende stap zetten: iedereen overtuigen (hersenspoelen?) dat zij die geen HW dragen, eigenlijk onverantwoorde burgers zijn. Het werd in de eindtermen van het onderwijs ook zo opgenomen. Een verplichting tot dragen van de HW werd als evident gepromoot, om zo de laatste “weigeraars” op andere gedachten te brengen. En wie dat een inbreuk op de privacy vond, werd weggehoond. Want wie kan er nu in godsnaam tegen zijn dat de overheid maatregelen neemt opdat mensen gezonder gaan leven? Niemand toch? En wie dat wel doet, vindt dus dat mensen ongezond moeten kunnen leven? Dat is niet enkel slecht voor die mensen, maar ook voor de portemonnaie van alle anderen die extra moeten bijdragen aan de ziekteverzekering. Nee, dat kunnen we niet hebben. Mensen die geen HW dragen benadelen hun medeburgers. Iedereen móest er ééntje dragen. De jeugd zal het leren, de ouderen zullen het voelen. Maar dragen zullen ze.Health Watch

En zo geschiedde. We zijn nu een tijdje verder. En gelukkig laat de technologie intussen diezelfde overheid ook toe om de zaak efficiënt te controleren. Want uiteraard zijn alle burgers “verdachte sujets” die de weldaden van deze HW wel eens aan zich zouden kunnen laten voorbij gaan. Dat moet vermeden worden, dus voldoende controle is noodzakelijk. In den beginnen moesten daarvoor geldverslindende huiszoekingen uitgevoerd worden, of dure barricades op de openbare weg opgetrokken worden om die controles door te voeren. Gelukkig is de technologie nu zo ver gevorderd, dat men geen huiszoekingen meer moet doen, en geen barricades op de openbare weg moet optrekken om de controle uit te voeren: de HW krijgt een sensor die de dichtstbijzijnde politiepost verwittigt wanneer de eigenaar zijn HW uit doet en zo het doorsturen van gegevens belet. De politie kan dan uitrukken, bv. om te vermijden dat hij stiekem een vettig frietje willen steken zonder dat de HW dit kan melden. Dat moeten we als overheid immers beletten.

Privacy? Er waren er een paar flauwerikken die daar ook nu weer een zaak van maakten, maar dat was écht wel geen probleem. Als je niks te verbergen hebt, moet je je daar toch geen zorgen over maken? Of wel? Wie dat denkt, is meteen extra verdacht en zal extra van nabij gevolgd moeten worden. Want die zal wel iets te verbergen hebben. Wie weet wel een hele zak friet…

En zo lukt de betreffende overheid er dus op vandaag perfect in de verplichting op het dragen van de HW, 24 uur op 24, door te drukken en in stand te houden in dat verre land, er een draagvlak voor te creëren (althans schijnbaar, want niemand durft nog reageren) en alle persoonlijke gegevens in kruisdatabanken bij te houden.

PrivacyMaar het verhaal was daarmee niet af. Dankzij die kruisdatabanken (“big data” noemen sommigen het) kwamen er al snel ook nieuwe toepassingen. Een voorbeeld: een waarschuwingsbiep bij de eerste pint die iemand drinkt (ongezond!), een sirene in huis bij de tweede (zodat hij zich schaamt bij de buren voor zoveel onbezonnenheid), en een blokkering van het stuur van zijn auto bij de derde, zodat hij niet meer zelf kan rijden. Meer nog, indien hij dan toch nog in zijn auto durft te stappen, rijdt de zelfrijdende auto automatisch naar de dichtst bij gelegen gevangenis. Een overheid kan toch geen risico’s nemen met onverantwoorde burgers die ongezonde gewoontes hebben? Voor je het weet is er eentje ziek, of overschrijdt een ander de wettelijk vastgelegde cholesterol norm.

Vanaf dat ogenblik hield dus iedereen zijn mond, en leefde fysiek gezond. Maar ook mentaal gecontroleerd, onvrij en ongelukkig. De zelfmoorden stegen, en dus werd de levensduur eigenlijk niet langer. Maar de kosten van de ziekteverzekering, die waren echt wel onder controle.

En de overheid keek terug, en zag dat het goed was. Er was een lange weg afgelegd sinds men de wetten van de privacy had doen aanpassen bij de eerste flitscamera’s. Er was een nog langere weg afgelegd om te laten aanvaarden dat mensen in principe slecht zijn, dus steeds verdacht, en daarom permanent gecontroleerd mochten worden. Gelukkig hadden de alcoholcontroles daar de weg bereid. Maar stilaan was de circel rond. Big Brother was niet langer “watching you”. Hij was “steering you”, vanuit de perfecte anonimiteit van “het apparaat”, zodat niemand hem zelf kon controleren. Sommigen dachten dat hij in Noord-Korea woonde. Een communist. Anderen zagen er eerder de internetbedrijven in. Het kapitalisme. Een derde vreesde dat een nieuwe Mussolini was opgestaan. Het fascisme. Maar niemand wist het exact. Als snel sprak men over “het Mysterie”. Een nieuwe God was geboren.

Een nieuwe religie controleert in dat verre land nu het leven met haar regels, en iedereen gehoorzaamt er de regels. Meer nog: niemand twijfelt er aan: God bestaat. Zijn naam is Big Brother.

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba