Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Het jaar van ..... de man van het jaar

Categorie: Blogs 2015 Gepubliceerd: dinsdag 29 december 2015
Facebook Twitter LinkedIn Share

Rik Torfs voor webstekNatuurlijk was 2015 eerst en vooral het jaar van de angst. Angst voor terreur in Europa. Angst voor vluchtelingen. Angst voor verkeersdoden. Angst voor de taxshift. Angst voor de hoge pensioenleeftijd. Angst voor vanalles. Af en toe leek er een kans te zijn dat het ook het jaar van de hoop werd. Velen hebben zich als "Charlie" geout. Zonder schroom. Tot het allemaal wat dichter bij kwam, in concertzalen en voetbalstadions. Dan bleek de angst al snel groter dan de hoop. Toch maar het jaar van de angst dus?

Misschien was het ook wel het jaar van de hypocrisie. Charlie gold immers blijkbaar alleen voor "politiek correcte" beledigingen. Vraag het maar aan Raman.... hij beledigde domweg een aantal bevolkingsgroepen, en moest vervolgens door het slijk. Ik ben er (jammer genoeg) nochtans zeker van dat Raman en heel wat Buffalo's zijn uitspraken ook "grappig" vonden. De ene grappige of smakeloze belediging moet absoluut kunnen, en de andere mag vooral niet. Echt consequent kan je dat niet noemen.

Trouwens, die selectiviteit in de drang naar vrije meningsuiting gold niet enkel voor "humor". Het was ook het jaar van de inhoudelijke taboes. Het jaar waarin meer en meer de eenheidsgedachte van enkele dominante figuren of strekkingen in de media wordt opgevoerd als enige verdedigbare gedachte. En waar die eenheidsgedachte ook streng bewaakt wordt. Waar bijgevolg al de anderen als "irrelevant" worden bestempeld. Waar kritisch nadenken in het beste geval op gehoon wordt onthaald, in het slechtste geval op uitsluiting uit het debat. Waar hersenspoeling stilaan overheidscommunicatie wordt genoemd. Waar Charlie niet bestaat voor aartsbisschoppen die over Euthanasie nadenken. Niet bestaat voor mensen die denken dat 98% van de mensen te vertrouwen is, en dat het net die 98% betrouwbaren zijn die "gepakt worden" door de steeds strengere regels, en de daarbij horende controles en straffen. Waar een simplistisch "streng-strenger-strengst denken" dus nog de enige maatschappelijke norm mag zijn. Waar Charlie niet bestaat voor hen die vinden dat als gemengd onderwijs slecht is voor jongens, misschien ook de kans op gescheiden onderwijs terug moet gegeven worden. Waar Charlie niet bestaat voor wie weet wat de economische wetenschap zegt en daar ook voor uit komt als het een "inconvenient truth" is. Waar Charlie niet bestaat voor dommerikken als Raman, maar ook niet voor al wie nog zelf puur rationeel en geïnformeerd nadenkt en (dus) niet tot het groepsdenken van de BV's behoort.

Het jaar van de angst, de hypocrisie of het eenheidsdenken? Zeker ook het jaar van de achterdocht tov onze medemens. Mensen zijn tegenwoordig per definitie verdacht. In het voetbalstadion word je gefouilleerd. Zelfs door mensen die je persoonlijk en privé kent. Want je zou eens een verdoken bommenlegger moeten zijn. Iedereen verdacht. In de eigen auto moet je blazen, zonder huiszoekingsbevel. Iedereen verdacht. Blazen. Permanent word je gefilmd door camera's. Want "als je niets te verbergen hebt, kan dat toch geen kwaad". Iedereen verdacht én gecontroleerd. En bij alle miserie van de vluchtelingen gaan we er vlotjes van uit dat er wel een hoop terroristen zullen tussen zitten. Meteen: alle vluchtelingen verdacht. Waarbij we het in één moeite normaal gingen vinden dat onze privacy aan diggelen wordt geslagen door tal van controles. Of om het met zo'n geweldige plattitude te zeggen: tegelijk dus ook het jaar waarin de terroristen eigenlijk wonnen.

Of toch het jaar van de hoop? Op de valreep? Misschien toch. Een voorbeeld ter illustratie: het euthanasiedebat nav de uitspraken van aartsbisschop De Kesel.

De berichtgeving over de uitspraken van De Kesel rond euthanasie was inderdaad in eerste instantie weer bedroevend. Men rukt de uitspraken eerst uit de context, interpreteert ze dan zelf, en veroordeelt vervolgens streng die uitspraak, als rasechte "old time comrads" uit de beste communistische traditie. De ene na de andere tegenstander mocht vervolgens komen uitleggen hoe schandalig en eigenlijk irrelevant die uitspraken wel waren. Bovendien niet gespeend van juridische onjuistheid, onjuistheid die bovendien niet werd tegengesproken.
En toen, plots, kwam de hoop. De hoop op een eerlijk debat, met een degelijk interview van een bekwaam en genuanceerd bestuurder als Peter De Gadt. Maar ook andere mensen zijn opgestaan. De open brief van tientallen professoren over euthanasie voor psychisch lijden, enige tijd terug, was al een eerste aanzet. Over de uitspraken van De Kesel hebben een aantal mensen de juridische fouten van sommige politici aan de kaak gesteld. Mensen hebben ook durven zeggen dat bestuurders van instellingen, net als artsen, voor hen een eigen geweten mogen hebben en naleven. Mensen hebben opiniestukken geschreven in kranten om te duiden dat er geen eenheidsgedachte moet zijn. Kortom, er is alvast voor dit thema een tegenbeweging tegen de eenheidsgedachte aan het komen. Er blijkt echt nog hoop te zijn voor de vrije gedachte.

En zo kom ik bij mijn "man van het jaar". Voor mij is dat iemand die er mee voor gezorgd heeft dat alvast wat betreft de vrije meningsuiting het inderdaad een klein beetje een jaar van de "hoop in donkere tijden" is geworden. Iemand die ooit als nar werd weggezet. Iemand die ooit als politicus niet kon bereiken wat hij wou. Maar iemand die als rector van de KUL deze universiteit terug midden in het maatschappelijk debat heeft gebracht, en die geregeld de gevestigde gedachten durft challengen. Hij doet dat op een manier die de media waarderen. Niet verzuurd, en toch to the point. In tweets, maar tweets die vaak ingebed zijn in een genuanceerde en doorwrochte column. Niet te geleerd, maar wel altijd gefundeerd, zoals het vanuit een universtiteit ook hoort.

Misschien was het wel gewoon het jaar van Rik Torfs, maar weten we het alleen nog niet. Omdat het zo moeilijk is de man in een tweet te vatten. Tenzij ingebed in deze blog? Het proberen waard. Voor mij is hij hoe dan ook de man van het jaar. Omdat geen enkele angst, geen enkele hypocrisie, geen enkele achterdocht en geen enkele eenheidsgedachte de vrije gedachte mag beletten. En omdat hij daar de perfecte verdediger en belichaming van is.

 

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba