Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

Kritisch blijven denken aub.

Categorie: Blogs 2016 Gepubliceerd: maandag 08 februari 2016
Facebook Twitter LinkedIn Share

 

Einstein voor webstekWiskunde. Logica. Ratio. Natuurlijk bepalen ze niet het ganse leven. Geloof, hoop, liefde, empathie, ze zijn zeker even waardevol in ons menselijk leven. Maar toch. Soms is logisch denken heilzaam. Ook over de niet beoogde gevolgen van beslissingen. Ook over kritische bedenkingen rond "algemeen aanvaarde logica" achter beslissingen, kritische bedenkingen die dus niet in de mainstream van de publieke opinie zitten. 

Mag ik samen met U enkele pogingen doen?

Voorbeeld 1. De pensioenleeftijd verhogen om te besparen. Of kost het net meer?

De logica klinkt vandaag: langer werken, dat spaart geld en geeft mensen langer een zinvol leven. En allicht is dat deels ook zo. Maar heeft men aan alle gevolgen gedacht? Want er zijn zeker ook extra kosten door deze maatregel, en er zijn zeker ook zinvolle bezigheden die belemmerd worden. Een voorbeeld onder wellicht vele andere:

Op vandaag gaat inmiddels de eerste generatie met pensioen waar in de meeste gezinnen zowel man als vrouw systematisch uit werken gingen. Wat betekent die latere pensioenleeftijd voor deze gezinnen? Dat pakweg de oma's binnen 15 jaar, in tegenstelling tot hun eigen mama's, hun kleinkinderen niet zullen kunnen opvangen terwijl hun (schoon)dochters (de moeders van de kleinkinderen) aan het werk zijn. Ze moeten immers zelf nog gaan werken.

Daardoor komen de jonge mama's natuurlijk ook meer in de problemen dan hun voorgangsters, want wie gaat voor de opvang zorgen? Waarna al snel de roep zal komen dat er meer kinderopvang voorzien moet worden. Gevolg: de staat moet voor de opvang van die kindjes zorgen. En dat kost geld. Veel geld.

Een beetje kort door de bocht betekent de latere pensioenleeftijd dus ook:
de staat spaart geld in de pensioenen om het vervolgens uit te geven aan kinderopvang, maakt de grootmoeders ongelukkig omdat ze hun kleinkinderen niet kunnen opvangen, stresseert de moeders omdat ze tijdig aan de crèches moeten staan, en financiert de opvoeding van kinderen als een beroep in staatsinstellingen, maar niet thuis of bij familie.

Waarna er allicht opnieuw een zoveelste studie komt om verbaasd vast te stellen dat we financieel nog nooit zo welvarend geweest zijn, maar helemaal niet gelukkiger dan vroeger, wel integendeel.

Voorbeeld 2. Het succes van de oudejaarsactie BOB. Of de mislukking?

Men heeft vastgesteld dat er "maar" 4% positieve blazers waren tijdens de BOB campagnes van deze oudejaarsperiode. En men noemt dat een succes. Een kleine randbemerking werd gegeven: het waren wel de heel zware gevallen die nog in deze 4% zaten. Intussen kan nog altijd niemand zeggen wat de bijdrage aan ongevallen is voor chauffeurs tussen 0.5 en 0.8 pro mille, en hoeveel voor hen met pakweg 1,5 tot 2 promille (bij wijze van voorbeeld).

Kortom: eigenlijk kan je helemaal niet stellen dat die "slechts 4% positieve blazers" een succes is, tenzij je abstractie maakt van het feit dat die controles eigenlijk alleen bedoeld zouden moeten zijn voor de veiligheid, en niet om ongevaarlijke chauffeurs te kunnen beboeten. Wie pakweg 0.51 pro mille heeft en enkele tienduizenden kilometers rij-ervaring per jaar, is hoegenaamd geen gevaar, maar wel strafbaar. Wie met 2,5 promille rond rijdt is een gevaar op de weg, maar drinkt bllijkbaar niet minder door de BOB controles. De categorie mensen die niet meer "betrapt" werden tijdens deze campagne zijn maw de brave burgers die voldoende gepest werden om de prijs voor de gezelligheid niet meer te riskeren. De zware gevallen zijn gewoon gebleven.

De "brave" burgers worden dus ook hier plat geduwd door wetgeving en controles die buiten elke proportie streng zijn, terwijl de zware gevallen even frequent en zwaar voor gevaar lijken te blijven zorgen. Wat is er dan gewonnen aan verkeersveiligheid door deze aanpak? Juist: niets. Maar owee als je dat durft zeggen. Dan ben je zogezegd voorstander van dronken doodrijders... 

Voorbeeld 3. De uitstoot van dieselwagens wordt slechter. Of beter.

Groot protest. De "autolobby" zou in Europa gewonnen hebben. Want kijk eens: de normen worden verhoogd. Alleen: de vroegere normen waren kunstmatige laboratoriumnormen, nu komen er realistische normen in de plaats. De realiteit is dus dat vandaag de uitstoot in de reële wereld veel hoger ligt dan de normen die nu gaan gelden én opgevolgd worden. En dat dus de uitstoot in de reële wereld zal dalen doordat die kunstmatige laboratoriumwereld is uitgeschakeld.

Een vooruitgang. En toch wordt het her en der voorgesteld alsof dat niet het geval is. Omdat sommigen die een grote sprong voorwaarts willen de stilstand verkiezen boven een stapsgewijze vooruitgang. Ten onrechte.

 

Conclusie

Het zijn maar drie voorbeelden, er zijn er nog tal van andere te bedenken, tal van voorbeelden waar kritische bedenkingen bij de genomen maatregelen geplaatst kunnen worden. Waarmee ik niet wil zeggen dat de kritische bedenkingen per definitie en altijd van aard zijn om de genomen maatregelen blindweg af te schaffen. Ze kunnen ook toelaten maatregelen te verfijnen, te vervolledigen of te nuanceren.

Maar op vandaag is het te vaak zo dat er een taboe rust op kritische bedenkingen, door een soort censuur of dictatuur van de "openbare opinie". En ik weet ook wel dat één van de wetten van de macht is dat je beter mee glijdt met de gangbare meningen, althans in je publieke discours, als je macht wil verwerven. Wie een kritische stem tegen de gangbare consensus in laat horen, is meestal niet diegene die het meeste macht verwerft. Machtswellustelingen gaan dus liever mee in de mainstream, of geven althans die indruk. Ze zijn liefst zelfs de megafoon van de buik van de bevolking. Maar of ze daarom gelijk hebben? Nee toch?

Hopelijk wordt de neiging om niet toe te geven aan mainstream-gedachten ooit een mainstream gedachte.... of kan dat niet ?  

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba