Login
Facebook Twitter LinkedIn Share

Raak-gezegd-of-geschreven
   "Vaagheid is het masker van de leugen"

     

"Het komt zo dicht bij mijnheer"

Categorie: Blogs 2016 Gepubliceerd: zaterdag 26 maart 2016
Facebook Twitter LinkedIn Share

Hoe vaak hebben we de afschuwelijke beelden al gezien van uiteengerukte lichamen, wenende kinderen, bloedende volwassenen, uitzinnige begrafenissen, in verre landen? Hoe vaak hebben we niet gedacht "het is toch wel erg". En er stilletjes bij gedacht "gelukkig is het ver van hier".

Hoe vaak hebben we dan ook dat zinnetje niet herhaald bij het zien van de gruwelijke beelden in Brussel de voorbije dagen. "Nu komt het toch wel héél dichtbij". Niet slecht bedoeld. Nee, echt welgemeend en bezorgd. Want onze naasten, onze dierbaren, onszelf zien we niet graag in gevaar of willen we niet zien lijden.

We leven in een geglobaliseerde wereld. Zoals destijds de plattelandsbewoners door de boekdrukkunst ontdekten hoeveel beter de mensen achter de muren het hadden, en vervolgens die muren afbraken om er ook te gaan wonen, zo is nu het internet te vergelijken met een "moderne boekdrukkunst", die hen informatie verschaft over wat er achter de muren gebeurt. Mensen over de hele wereld zien hoeveel beter we het hier hebben, niet alleen qua welvaart, maar ook qua democratie, rechten en welzijn. Mensen over de hele wereld zien dat, en willen dus de muren rond fort Europa afbreken, omdat het verschil zo groot is dat het het hen waard is er hun miserabel leven voor te riskeren. Met hoop op de toekomst.

Voor de meeste vluchtelingen was de horror van terreur en oorlog al enkele maanden geleden "toch wel héél erg dicht bij". Daarom zijn ze namelijk gevlucht. Daarom kwamen ze naar hier. En ja, er zullen zeker ook mensen bij zijn die elders terecht hadden gekund. En ja, er zullen zeker deugnieten of zelfs criminelen bij zijn. Maar vooral héél veel sukkelaars. Dus laat ons vooral niet blind zijn: ze zullen blijven komen, zolang het de moeite is om hun leven te riskeren als ze naar hier komen, omdat hun leven thuis toch al "geen leven" meer is. Omdat de horror daar al "wel héél erg dicht bij" is.

Geregeld wordt er dan terecht op gewezen dat Europa niet de ganse wereld kan huisvesten. Er zijn grenzen aan wat Europa kan oplossen. Want uiteindelijk stoppen het draagvlak én de draagkracht van het "Wir schaffen das". Aanslagen zoals op 22 maart slopen het draagvlak. Een té groot aantal vluchtelingen sloopt de draagkracht. Wie 100 kilo kan dragen, kan daarom nog geen 200 kilo tillen, wie 100000 vluchtelingen aankan daarom nog geen 200000. Wir schaffen das was correct op dat ogenblik, maar het heeft ook zijn limiet. Buitenmuren versterken, het huis omwallen ipv alle binnendeuren te sluiten dan maar?

Ik ben overtuigd dat het draagvlak veel meer onder druk staat naar identiteit en samenhorigheid, naar het "thuis" gevoel dat mensen hier willen behouden, dan naar pure financiële draagkracht. Want die laatste hebben we uiteraard nog wel. Generositeit is financieel zeker nog mogelijk. Maar iedereen wil nog "naar huis" kunnen gaan, met een "wij" gevoel, een "thuis" gevoel. Iedereen wil een plek hebben waar hij zijn leven aanvoelt als vanzelfsprekend, wetend wat aanvaardbaar is zonder dat het allemaal in wetten en regeltjes moet gegoten worden, maar gewoon omdat het vanzelfsprekend is in de maatschappij waarin we leven. Ook met dat draagvlak moeten beleidsmakers rekening houden. Dat gebeurt mijns inziens te weinig.

En dus is er maar één oplossing: helpen, maar eerst ter plekke. Vroeger zou men dat ontwikkelingshulp durven noemen hebben. Nu zijn het "hot spots", of bommenwerpers om de "slechten" te verdrijven. Klinkt stoerder. Maar het is eigenlijk hetzelfde: mensen de kans geven in hun eigen omgeving een betere leefomgeving uit te bouwen, waar ook zij zich "thuis" kunnen voelen, zonder bedreigd te worden door honger of dorst, oorlog of foltering, repressie of haat.

Die kansen geven, dat gaat geld kosten. Veel geld. Ook échte ontwikkelingshulp, niet enkel oorlogshulp. En het gaat zoveel geld kosten, dat we het gaan voelen. Zeker als er ook nog een klimaatcrisis bij komt. En dat geld zal van ons, privé of uit onze begroting, moeten komen. Dat is pas veiligheidsbeleid, dat is pas welvaartsbeleid, dat is pas welzijnsbeleid: mensen hier en overal in de wereld een veilige thuis geven, omdat ons huis te klein is om iedereen te huisvesten. Maar geld gaat het kosten.

En er is inderdaad een alternatief voor wie gierig wil zijn op korte termijn: muren bouwens zoals Trump of Orban. Maar dan is het alleen maar een kwestie van tijd vooraleer die muren gesloopt worden door wanhopige mensen die zien hoeveel beter wij het hebben. Want komen zullen ze, als vluchteling, of als soldaat. Als dat échte gebeurt, zal het Brussel van deze week maar een klein voorproefje zijn van de échte oorlog.

Dus toch maar liever wat geld voor hulp, voor échte hulp, ter plekke? Wie durft het voorstellen in deze zogezegde financiële crisistijden? Is Europa even moedig als de VS ten tijde van het Marshall plan, en investeren we in de welvaart en het welzijn van onze zuiderburen? Alleen al uit medemenselijkheid zou het moeten. Maar voor wie dat niet ziet zitten: ook uit eigenbelang. Als Europa terug een baken van hoop, een ideaal voor de toekomst en een wervend verhaal wil worden, weet het wat gedaan.

© Karel Van Butsel 2004 - 2014
karel.van.butsel@skynet.be

Website by COMITO Consulting bvba